Na tarasie wystawionym na pełne słońce sama aranżacja nie wystarczy. Trzeba najpierw ograniczyć promieniowanie z góry i z boku, a następnie dobrać jasne, mniej nagrzewające się materiały oraz rośliny odporne na suszę. Dzięki temu przestrzeń nie będzie parzyć w stopy ani przegrzewać przylegającego pomieszczenia.
Jak rozpoznać potrzeby nasłonecznionego tarasu?
Zanim kupisz markizę, pergolę albo parasol, obserwuj taras w pogodny dzień. Liczy się nie tylko liczba godzin słońca, lecz także wysokość promieni, kierunek padania światła, odblaski od elewacji i siła wiatru.
Taras południowy zwykle wymaga przede wszystkim osłony górnej, ponieważ słońce przez dużą część dnia znajduje się wysoko. Na tarasie zachodnim problemem jest popołudniowe, nisko padające światło. W takim miejscu sam dach może nie wystarczyć, potrzebna będzie także osłona boczna, na przykład zasłona, roleta lub panel ażurowy.
Sprawdź warunki w kilku prostych krokach:
- Obserwuj, o której godzinie słońce pojawia się na tarasie i kiedy pada bezpośrednio na strefę wypoczynku.
- Zaznacz miejsca, w których nagrzewa się podłoga, ściana lub balustrada.
- Sprawdź, czy jasna elewacja, duże przeszklenia albo metalowe elementy odbijają światło w stronę tarasu.
- Oceń kierunek i siłę wiatru, zwłaszcza jeśli planujesz żagiel, parasol lub markizę.
- Zmierz obszar, który ma być zacieniony, uwzględniając odsuwanie krzeseł i przejście wokół stołu.
Jeżeli taras znajduje się przy dużych oknach, osłona zewnętrzna pomoże ograniczyć także nagrzewanie wnętrza. Przy konstrukcji na piętrze lub w bloku sprawdź dopuszczalne obciążenie oraz zasady dotyczące wiercenia w elewacji i mocowania ciężkich elementów.
Jak zacienić taras?
Najlepszy efekt daje połączenie osłony górnej z boczną. Dach, pergola, markiza, żagiel lub parasol zatrzymują promienie padające z góry, natomiast zasłony i rolety pomagają przy słońcu nisko położonym nad horyzontem.
| Rozwiązanie | Trwałość | Odporność na wiatr | Koszt i elastyczność |
|---|---|---|---|
| Markiza | Dobra przy prawidłowej konserwacji i właściwym montażu | Średnia, zależna od konstrukcji i klasy wiatrowej | Średni koszt, można ją składać i rozwijać według potrzeb |
| Pergola | Wysoka przy solidnej konstrukcji | Dobra po prawidłowym zakotwieniu | Wyższy koszt, stabilne rozwiązanie na lata |
| Żagiel przeciwsłoneczny | Dobra przy zdejmowaniu na zimę i ochronie tkaniny | Zależna od naciągu, punktów mocowania i materiału | Elastyczny zakres cienia, zwykle umiarkowany koszt |
| Parasol | Umiarkowana, zależna od jakości poszycia i stelaża | Niska bez ciężkiej podstawy, przy podmuchach trzeba go złożyć | Najniższy koszt, łatwe przestawianie |
Markiza i pergola
Markiza sprawdza się wtedy, gdy potrzebujesz regulowanego cienia bez zajmowania miejsca na podłodze. Przy wyborze zwróć uwagę na wysięg, możliwość zmiany kąta nachylenia, jakość tkaniny oraz sposób mocowania do ściany. Na bardzo wietrznym tarasie przydatny może być czujnik wiatru, który automatycznie zwija poszycie.
Pergola daje stabilniejsze zacienienie i może zostać wyposażona w dach tkaninowy, poliwęglanowy lub lamelowy. Warto przewidzieć także rolety boczne albo przesuwne panele. Sam dach nie zatrzyma promieni zachodzącego słońca. Konstrukcja powinna umożliwiać wentylację, ponieważ szczelna zabudowa może gromadzić gorące powietrze.
Żagiel i parasol
Żagiel przeciwsłoneczny tworzy duży obszar cienia, ale wymaga mocnych punktów kotwienia i prawidłowego naciągu. Na tarasie bardzo wietrznym nie mocuj go do przypadkowych elementów balustrady. Potrzebne są punkty przewidziane do takich obciążeń, na przykład ściana nośna albo stabilne słupy. Żagiel powinien mieć spadek, który ułatwia odpływ wody, a przed zimą najlepiej go zdjąć i wysuszyć.
Parasol jest najprostszy i najtańszy, lecz często popełnia się przy nim dwa błędy: wybiera zbyt małą czaszę i zbyt lekką podstawę. Na większym tarasie wygodny może być model na wysięgniku, który nie blokuje przestrzeni przy stole. Podczas silnego wiatru parasol trzeba złożyć, nawet jeśli jego podstawa wydaje się stabilna.
Na tarasie zachodnim osłona boczna bywa równie ważna jak dach. Nisko położone słońce może omijać markizę lub pergolę i świecić prosto w oczy.
Jaka podłoga nie będzie parzyć?
Ciemna nawierzchnia pochłania więcej promieniowania i szybciej staje się nieprzyjemna dla bosych stóp. Nie oznacza to, że każdy gres jest złym wyborem, ale ciemne płytki na całkowicie odkrytym tarasie południowym wymagają szczególnej ostrożności. Gres jest trwały i łatwy do czyszczenia, jednak podczas upału mocno się nagrzewa. Wybieraj wariant zewnętrzny o chropowatej, antypoślizgowej powierzchni.
Przy wyborze nawierzchni zwróć uwagę na kilka cech:
- Jasna kolorystyka ogranicza pochłanianie promieni słonecznych w porównaniu z czernią i głębokim antracytem.
- Drewno jest przyjemniejsze w dotyku, ale wymaga regularnego czyszczenia i olejowania, a bez konserwacji może blaknąć i pękać.
- Deska kompozytowa jest trwała, łatwa w utrzymaniu i dostępna w jasnych odcieniach, lecz w pełnym słońcu również może się nagrzewać.
- Płyty betonowe i kamień powinny być dobierane nie tylko pod kątem wyglądu, lecz także koloru, faktury i komfortu chodzenia.
- Dywan zewnętrzny może osłonić fragment gotowej posadzki, ale nie powinien blokować odpływu wody i musi mieć możliwość szybkiego wyschnięcia.
Najbezpieczniejszy wybór to jasna, matowa nawierzchnia o dobrej przyczepności. Warto pamiętać, że zacienienie podłogi przez markizę lub pergolę ograniczy jej nagrzewanie skuteczniej niż sama zmiana koloru materiału.
Jakie rośliny wytrzymają pełne słońce?
Na mocno nasłonecznionym tarasie dobrze radzą sobie gatunki odporne na suszę i wysoką temperaturę. Lawenda, trawy ozdobne oraz sukulenty mogą tworzyć dekoracyjne kompozycje, a ustawione przy krawędzi tarasu ograniczają olśnienie i częściowo osłaniają przed wzrokiem sąsiadów.
Najważniejsza jest nie tylko roślina, lecz także pojemnik. Głębokie donice wolniej tracą wilgoć i lepiej chronią korzenie przed przegrzaniem. Każdy pojemnik powinien mieć otwory odpływowe, a rośliny trzeba regularnie podlewać, szczególnie podczas upałów. Donice ustawione w pełnym słońcu mogą wymagać częstszego nawadniania niż te stojące przy ścianie lub pod osłoną.
Przy wyborze nasadzeń sprawdź:
- czy gatunek toleruje pełne słońce i okresowe przesuszenie podłoża,
- czy donica jest wystarczająco głęboka i ma odpływ wody,
- czy roślina nie będzie kolidować z mechanizmem markizy albo roletą,
- czy ciężar donic mieści się w dopuszczalnym obciążeniu tarasu na piętrze.
Trawy ozdobne dobrze znoszą wiatr, a pnącza mogą stworzyć żywą osłonę boczną. Trzeba jednak zapewnić im stabilne podpory i kontrolować ich wzrost, aby nie obciążały przypadkowo balustrady ani nie zasłaniały odpływów.
Jakie meble i tekstylia wybrać?
Na słonecznym tarasie lepiej sprawdzają się jasne meble niż ciemny metal, który szybko się nagrzewa i może parzyć przy kontakcie ze skórą. Dobrym wyborem są lekkie konstrukcje aluminiowe, jasne drewno oraz technorattan. Ten ostatni jest syntetyczną alternatywą dla naturalnego rattanu i zwykle łatwiej znosi wilgoć oraz intensywne użytkowanie.
Drewno wymaga okresowej ochrony, natomiast naturalny rattan i wiklina powinny być zabezpieczone przed deszczem oraz przechowywane pod dachem w chłodniejszych miesiącach. Przy każdym materiale sprawdź zalecenia producenta dotyczące ekspozycji na słońce.
Poduszki, zasłony i pokrowce wybieraj w jasnych kolorach, z tkanin przeznaczonych do użytku zewnętrznego i oznaczonych odpornością na promieniowanie UV. Sam taki opis nie gwarantuje nieograniczonej trwałości, dlatego tekstylia warto chować podczas ulewy i silnego wiatru. Zasłony na prowadnicach lub linkach ograniczą boczne słońce, lecz powinny mieć możliwość szybkiego odsunięcia i stabilnego podpięcia.
Najbardziej funkcjonalny układ to jasna podłoga, osłona górna, przesłona od strony zachodzącego słońca oraz głębokie donice z roślinami odpornymi na suszę. Taki zestaw ogranicza nagrzewanie tarasu bez całkowitego zamykania przestrzeni i pozwala dopasować cień do zmieniającego się położenia słońca.
